Πέμπτη, 18 Οκτωβρίου 2012

Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας

Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας
Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10 Οκτωβρίου, προκειμένου να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη για τα ψυχικά νοσήματα. Οι ειδικοί, επικαλούμενοι τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας,  κάνουν λόγο για μία παγκόσμια «επιδημία» ψυχικών διαταραχών.
Περίπου 350 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από κατάθλιψη, επισημαίνει ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Μπαν Κι Μουν, στο μήνυμά του για τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, η οποία είναι ειδικά αφιερωμένη στην κατάθλιψη.
Η κατάθλιψη με άλλα λόγια είναι μια οικουμενική πραγματικότητα που επηρεάζει ανθρώπους όλων των κοινοτήτων ανά τον κόσμο. Έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 17 χώρες, διαπίστωσε ότι κατά μέσο όρο περίπου 1 στα 20 άτομα δήλωσαν ότι πέρασαν καταθλιπτικό επεισόδιο κατά το προηγούμενο έτος. Οι διαταραχές κατάθλιψης  συχνά ξεκινούν σε νεαρή ηλικία, αμβλύνουν τη λειτουργικότητα των ατόμων και είναι συχνά επαναλαμβανόμενες.

Διαχείριση της κατάθλιψης

Η κατάθλιψη είναι μια διαταραχή που μπορεί να διαγνωστεί αξιόπιστα και να αντιμετωπιστεί στην πρωτοβάθμια περίθαλψη. Οι προτιμώμενες θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν βασική ψυχοκοινωνική στήριξη σε συνδυασμό με αντικαταθλιπτικά φάρμακα ή ψυχοθεραπεία ( γνωστική συμπεριφορική θεραπεία, διαπροσωπική ψυχοθεραπεία, θεραπεία επίλυσης προβλημάτων). Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα και οι δομημένες μορφές ψυχοθεραπείας είναι πολύ αποτελεσματικά.
Τα αντικαταθλιπτικά μπορεί να είναι μια πολύ αποτελεσματική θεραπεία για μέτρια έως σοβαρή κατάθλιψη, αλλά είναι δεν είναι η πρώτη γραμμή θεραπείας για περιπτώσεις ήπιας κατάθλιψης. Συμπληρωματικά της φροντίδας που πρέπει να παρέχει ο ειδικός της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, η αυτοβοήθεια είναι άλλη μια σημαντική προσέγγιση για να βοηθηθούν τα άτομα με κατάθλιψη. Καινοτόμες προσεγγίσεις που αφορούν βιβλία αυτοβοήθειας που είναι διαθέσιμα ακόμα και στο διαδίκτυο έχουν αποδειχθεί βοηθητικές στη μείωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης στις δυτικές χώρες (Andrews et al, 2011).
Τα όπλα μας λοιπόν κατά της κατάθλιψης είναι πολλαπλά συστήματα παρέμβασης όπως η διαπροσωπική θεραπεία, η συστηματική παρακολούθηση, η φαρμακευτική αγωγή, η ψυχο-εκπαιδευτική οδός, η επίβλεψη των ασθενών από ειδικούς συμβούλους της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, κλπ.
Παρά τη γνωστή αποτελεσματικότητα της θεραπείας για κατάθλιψη, η πλειοψηφία των ανθρώπων με κατάθλιψη δεν έχουν πρόσβαση σε θεραπευτικές ενέργειες.  Σε παγκόσμιο επίπεδο, λιγότεροι από το 50% των πασχόντων έχουν πρόσβαση σε θεραπευτικές πράξεις, ενώ σε μερικές περιοχές αυτό το ποσοστό μειώνεται δραματικά στο 30%, ή ακόμα και στο 10%.
Τα κυριότερα εμπόδια στην παροχή αποτελεσματικής φροντίδας είναι η έλλειψη πόρων, η έλλειψη εκπαιδευμένων φορέων παροχής υπηρεσιών, καθώς και το κοινωνικό στίγμα που συνδέεται με τις ψυχικές διαταραχές.

Μείωση της επιβάρυνσης της κατάθλιψης

Ενώ το παγκόσμιο αντίκτυπο της κατάθλιψης, με την επιβάρυνση που προκαλεί στον πληθυσμό, αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία, τόσο σε κοινωνικό και οικονομικό όσο και σε κλινικό επίπεδο, υπάρχει ικανοποιητικός αριθμός καλά καθορισμένων και αποδεδειγμένων στρατηγικών που μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά και να καταπολεμήσουν τις επιπτώσεις της κατάθλιψης. Για κοινές ψυχικές διαταραχές όπως η κατάθλιψη που η διαχείριση της αποτελεί κομμάτι της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, οι βασικές παρεμβάσεις είναι όπως είπαμε η θεραπεία με γενικά αντικαταθλιπτικά φάρμακα και η σύντομη ψυχοθεραπεία. Οι οικονομικές αναλύσεις υποδεικνύουν ότι αυτές οι θεραπείες είναι εφικτές, προσιτές και οικονομικά αποδοτικές.
Η πρόληψη της κατάθλιψης είναι κάτι που αξίζει ιδιαίτερη προσοχή. Από τα προγράμματα πρόληψης που υλοποιούνται, υπάρχουν αποδείξεις ότι μπορούν να μειώσουν τα καταθλιπτικά συμπτώματα. Η πρόληψη βασίζεται σε αρκετές δράσεις που έχουν ως στόχο την ενδυνάμωση των προστατευτικών παραγόντων και τη μείωση των παραγόντων κινδύνου. Παράδειγμα ενίσχυσης προστατευτικού παράγοντα αποτελούν διάφορα σχολικά προγράμματα που στοχεύουν στην ενίσχυση των γνωσιακών και κοινωνικών δεξιοτήτων των παιδιών, καθώς και στην ικανότητα τους να επιλύουν προβλήματα.
Παρεμβάσεις που στοχεύουν τους γονείς παιδιών με προβλήματα συμπεριφοράς έχουν ως στόχο την βελτίωση της γονικής ψυχοκοινωνικής ευημερίας μέσω της παροχής πληροφοριών και μέσω της εκπαίδευσης σχετικά με συμπεριφορές ανατροφής. Αυτές οι παρεμβάσεις μπορούν να μειώσουν τα καταθλιπτικά συμπτώματα στους γονείς και να βελτιώσουν ταυτόχρονα και την κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα παιδιά.

Συμπεράσματα

Η κατάθλιψη είναι μια ψυχική διαταραχή τόσο κοινή που μας επηρεάζει όλους. Σε αντίθεση με άλλα μεγάλης κλίμακας προβλήματα, η λύση  για την κατάθλιψη είναι στο χέρι μας μιας και περιγράψαμε αποτελεσματικές και οικονομικές θεραπευτικές προσεγγίσεις για τη βελτίωση της ψυχικής υγείας και των ζωών εκατομμυρίων πασχόντων. Σε ατομικό επίπεδο, σε επίπεδο κοινότητας  και σε εθνικό επίπεδο, είναι καιρός να εκπαιδεύσουμε τους εαυτούς μας για να αντιμετωπίσουμε την κατάθλιψη και για να υποστηρίξουμε εκείνους που πάσχουν από αυτή την ψυχική διαταραχή.

Λήψη βοήθειας

Υπάρχουν πολλές πιθανές θεραπείες για την κατάθλιψη και εξίσου άλλα τόσα (αν όχι και περισσότερα) εμπόδια για να φτάσει κάποιος στην κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας μελέτησε πρόσφατα αυτό που αποκαλεί τα ‘κενά θεραπείας’ στον τομέα της ψυχικής υγείας και διαπίστωσε ότι σε παγκόσμιο επίπεδο, το μέσο ποσοστό πασχόντων που δεν έχουν πρόσβαση σε κάποια θεραπευτική οδό είναι το 50 τοις εκατό. Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις ακόμα και αν κάποιοι έχουν πρόσβαση στη θεραπεία αυτή είναι ανεπαρκής.

Ο σύντομος Οδηγός του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας:
http://www.emro.who.int/images/stories/mnh/documents/Flyer_low_resolution.pdf
 Υπουργείο Υγείας 2012.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου